Voordat je vooruit rent, hoe kijk jij terug op jouw jaar?

Op door Sabine Wolters

Voordat je vooruit rent, hoe kijk jij terug op jouw jaar?

Sinterklaas staat voor de deur, de kerstviering moet nog geregeld en de rapporten komen eraan. Op school is iedereen nog volop met dit jaar bezig. Terugblikken op je jaar voelt dan als iets voor later. En toch helpt juist dat terugkijken om even te landen, bij wat er dit jaar allemaal al wél is gebeurd.

Dit is de tweede blog van mijn kleine winterreeks richting midwinter. Vorige week ging het over aannames herkennen. Deze week kijken we terug. Pak er gerust weer een kop thee bij.

Waarom kijken we vooral naar wat er nog niet is?

Daar is een reden voor. Ons brein reageert sterker op wat niet goed gaat dan op wat wél goed gaat. In de psychologie heet dat de negativiteitsbias. Het houdt ons alert, en het beschermt ons.

Maar het betekent ook dat kijken naar wat er wél is, iets is wat je moet trainen.

En de wereld om ons heen helpt daar niet echt bij. Kijk maar naar een gemiddelde teamvergadering. Hoe staat het hiermee? Waar lopen we er achter? Wat moet er nog gebeuren?

Veel minder vragen we: wie heeft er wat te vieren? Wat hebben we afgerond? Waar zijn we trots op?
Dat vergeten we vaak te delen. Sterker nog, daar staan we zelf vaak niet eens bij stil.

In de creatiespiraal zie je het mooi: dromen, plannen, doen, vieren. De ideale cyclus van wens naar werkelijkheid.

Heel vaak slaan we het dromen en het vieren over. We schieten meteen in plannen en doen.
Logisch ook, dat is ingeslepen gedrag, want voor doen worden we beloond. Voor stilstaan veel minder.

Dus hebben we nog niet zo vaak ervaren dat even stilstaan en terugkijken ons juist verder brengt.
We overschatten wat we op korte termijn kunnen, en onderschatten wat er op lange termijn mogelijk is.

Hoe begin je met terugblikken op je jaar?

Met de seizoenen. Je hoeft niet in één keer een heel jaar te overzien.

Januari tot maart. Wat speelde er toen?
April tot juni. Wat kwam er tot bloei?
Juli en augustus. Wat heb je beleefd?
September tot nu. Wat is er veranderd?

Je hoeft het niet allemaal paraat te hebben. Blader gerust even door je agenda, of scroll door de foto’s op je telefoon. Vaak komt het dan vanzelf.
O ja. Dat was ook dit jaar.

En dan kies je er drie. Stel je voor dat je een klein museum hebt, alleen voor jouw jaar. Er is plek voor drie dingen. Welke momenten krijgen een plekje? Iets groots mag, een klein moment dat je is bijgebleven ook.

Welke momenten zet ik in mijn museum?

Ik nodigde mezelf ook uit om terug te blikken en drie momenten te kiezen.

Begin dit jaar waren we vijf weken op Tenerife. De trots dat we dat huisje daar echt gerealiseerd hebben, en dat we er zo lang kunnen zijn in een periode dat het op De Trainingsboerderij rustig is.

Samen varen op de katamaran, met ons gezin.

En een zondag begin november. Met kerst zijn we dit jaar niet met z’n allen bij elkaar.
Dus zeiden we als grap: dan vieren we alvast Sinterkerst en Pasen in november.

Eerst dachten we nog aan een escaperoom, of uit eten.
Uiteindelijk bleven we gewoon thuis. Iedereen maakte zijn eigen pizza, met zijn eigen favoriete ingrediënten. En daarna spelletjes aan tafel, met de kinderen en de aanhang. Heel simpel en groots tegelijkertijd.

We kregen ook nog een foto van de kinderen. Ze hadden een fotoshoot gedaan: hoe kijk je zo chagrijnig mogelijk? Strakke mondhoeken. En ogen die glinsteren. 😂

Samen het leven beleven, een van de onderdelen van mijn Compass.

Wat gebeurt er als je echt terugkijkt?

Op mijn verdiepingsavond voor oud-cursisten (van de NLP Compass Practitioner en de Master) kwam een vraag voorbij die ik vaker hoor. ‘Ik heb die NLP-training gedaan, maar waar ben ik nou eigenlijk in gegroeid? Eigenlijk kan ik het niet goed benoemen’.

Dus liepen we samen het jaar door. Seizoen voor seizoen.

Door terug te blikken voelden ze ineens: oh, dit doe ik nu echt heel anders. Waar ze zich vroeger druk over maakten, daar zijn ze nu helemaal niet meer mee bezig. Waar ze vroeger tegenop zagen, doen ze nu als vanzelf. Dat werd ze die avond pas echt duidelijk. Het pleasen is minder. Ze weten veel helderder wat ze belangrijk vinden. En omdat ze beter weten wat ze willen, stellen ze ook sneller hun vragen.

‘Oh ja. Wat ben ik gegroeid’.

Als we maar doorgaan, hebben we het idee dat alles eerst af moet. Dan pas is het oké. Maar als je even stilstaat en kijkt wat je al wél gerealiseerd hebt, voel je je voldaan. En dankbaar. En je ziet ook beter wat anderen allemaal gedaan hebben.

Die avond gingen mensen met veel meer voldoening naar huis.

De vragen die daarbij helpen:
Waar ben ik trots op?
Waar ben ik minder tevreden over?
Wat heb ik over mezelf geleerd?
En misschien de mooiste: wie ben ik dit jaar geworden?

En op school?

De leerkrachten zijn nog helemaal met dit jaar bezig. Sinterklaas, kerst, de rapporten. Er moet nog zoveel.

En jij als schoolleider? Grote kans dat je hoofd al een stukje verder is. Wat moet er na de kerstvakantie gebeuren, wat loopt achter, wie pakt wat op.

Terwijl jij ook degene bent die nu op school aanwezig mag zijn. In de gang, bij de viering, in de teamkamer.

Hoe blijf je dan in het moment?

Misschien begint dat juist met even terugkijken. Weet je nog, in maart? Toen we dachten dat we die nieuwe aanpak nooit rond zouden krijgen? Zeg het eerst tegen jezelf. En dan misschien ook tegen je team. Want als jij even stilstaat, zie je ook beter wat zij dit jaar allemaal gedaan hebben.

Wat kun je vandaag doen?

Neem tien minuten. Loop de seizoenen van jouw jaar langs. En kies je drie museummomenten.

Schrijf ze op. Meer hoeft niet. Het vooruit rennen komt vanzelf wel weer.

Wil je ook terugkijken op iets wat dit jaar lastig was? Lees dan De cadeautjes die je bijna zou laten liggen.

Hoe houd je vast wat je hebt geleerd?

Dat was eigenlijk de vraag van die verdiepingsavond. Tijdens een training krijg je inzichten. Maar op maandag staat je agenda weer vol en vraagt iedereen om je aandacht.

Daarom zit terugkijken door de hele NLP Compass Practitioner heen. Na elk onderdeel kijken we samen terug. Wat heb je geleerd? En wat kun je hier nou mee, hoe pas je dit toe?

En we beginnen de dag vaak met: wat is je bijgebleven? Er komt zoveel voorbij, en in de waan van de dag vergeet je snel wat je geleerd hebt. Als je het bewust maakt, blijft het beter hangen. Het is een ritueel, zodat je dit zelf ook leert.

Met tijdlijnprocessen ga je nog een stap verder. Je kijkt terug naar een moment uit je verleden, met wat je nu weet. Vaak komen er dan nieuwe inzichten. Je krijgt meer begrip voor hoe je het toen deed. En met de kennis van nu kun je anders reageren, en heb je er minder last van.

Dat merk je ook in je lijf. Een oude gebeurtenis raakt je minder hard, of je ziet sneller dat je getriggerd wordt. En dan heb je ineens een keuze. Zo groeit het vertrouwen in je lijf, stap voor stap.

De volgende NLP Compass Practitioner start op 10 februari 2027. Veertien trainingsdagen waarin je ontdekt wie je bent, wat je wilt en hoe je dat meeneemt naar je werk en je leven.

Liever eerst klein beginnen? Download dan mijn gratis doeboek voor schoolleiders: Zie je wat er echt gebeurt?

Volgende week in deze winterreeks: het komt wel goed? Het is al goed.


Over Sabine. Sabine Wolters is internationaal gecertificeerd NLP-trainer en coach bij De Trainingsboerderij in Hengelo. Ze stond zeventien jaar voor de klas en werkt al ruim dertig jaar met groepen. Lees meer over Sabine. Volg Sabine op LinkedIn en Instagram.

Bijgewerkt op 20 november 2026.

Vorige post Overzicht Volgende post