Hoe stop je met alles zelf doen als schoolleider?

Je stopt met alles zelf doen als schoolleider door eerst te zien wat je overneemt, en het daarna terug te geven aan wie het hoort. Een nieuw takenlijstje helpt daar weinig bij. Wat wel helpt, is één vraag die je jezelf steeds weer stelt: wat is van mij, en wat is van de ander?

Waarom pak je als schoolleider zoveel zelf op?

Omdat je betrokken bent. En omdat het sneller gaat dan uitleggen.

Een collega komt met een vraag en jij hoort al het probleem. Een ouder belt en jij hebt de oplossing half klaar. In de vergadering slaat iemand haar armen over elkaar, en jij weet het al: ze staat er niet achter.

Voor je het weet, ligt alles bij jou. En je team leert vooral één ding: zij pakt het wel op.

Herken je dat? Misschien neem je onbewust alweer een probleem over dat prima bij een ander kan blijven. Of ben je zo druk met reageren op wat er gebeurt, dat je nauwelijks toekomt aan wat jij belangrijk vindt. Aan het eind van de dag vraag je je af waar je eigen werk is gebleven.

Wat is van mij en wat is van de ander?

Dat is de vraag waar het om draait. Het antwoord is vaak kleiner dan je denkt.

“Het zweet moet op de juiste rug.” Die zin hoorde ik ooit van mijn businessbuddy, en hij is nooit meer weggegaan. Ik neem hem sindsdien mee in mijn trainingen. Toen ik een cursist na een training vroeg naar haar grootste inzicht, gaf ze hem me terug. Ik schoot in de lach.

Ik ken die gesprekken namelijk maar al te goed. Klotsende oksels, handen in je haar, alle kanten op denken voor de ander. De ander gaat met een bak vol ideeën de deur uit, en jij zit leeg op je stoel. Eerlijk is eerlijk, ik heb nog steeds duizend en één ideeën. Alleen draag ik ze niet meer allemaal zelf.

Als jij de directeur bent, is het niet jouw rug. Het probleem van een collega is van die collega. Jouw werk is zorgen dat die collega het zelf kan dragen. Daar zit een wereld van verschil tussen.

Waarom weet je het wel, en doe je het toch?

Omdat weten en doen twee verschillende dingen zijn.

Vaak weet je best hoe het anders kan. En dan komt er een spannend moment, iemand zit tegenover je met een probleem, en voor je het doorhebt ben je al aan het oplossen. Je vult in wat de ander bedoelt, nog voordat die uitgepraat is. Dat is geen onwil. Dat is een patroon, en patronen zijn snel.

Daarom begint het bij jezelf. Bij weten wat er in jou gebeurt, voordat je reageert. Wat voel je als iemand niet doet wat je verwacht? Welke overtuiging zit eronder? Misschien iets als “als ik het niet doe, gebeurt het niet” of “een goede leider lost het op”.

Soms moet je juist vertragen om weer te kunnen zien wat er werkelijk gebeurt. Eén ademhaling langer wachten voordat je de oplossing geeft. Dat klinkt klein. Het is het begin.

Wat levert het op als je verantwoordelijkheid deelt?

Ruimte. Voor jouw eigen rol, de rol die alleen jij als schoolleider kunt vervullen. En ruimte voor je team om te groeien.

Je hoort er misschien termen bij als gespreid leiderschap. Ik noem het liever gedeeld leiderschap. Een school als community, waarin iedereen verantwoordelijk is voor het eigen stuk en waarin je samen verantwoordelijk bent voor het geheel. Waarin je elkaar vragen durft te stellen en elkaar aanspreekt.

Dat betekent niet dat alles vrijblijvend wordt. Openheid en aanspreken horen voor mij bij elkaar. Fouten mogen gemaakt worden, en juist in een veilige omgeving kun je mensen aanspreken op hun verantwoordelijkheid.

En het mooie is: leiden mag leuk zijn. Als je niet alles meer hoeft te dragen, komt daar vaak weer plezier voor in de plaats.

Wat kun je vandaag doen?

Kies één ding dat vandaag op jouw bureau belandde, terwijl het eigenlijk bij iemand anders hoort. Eén ding maar.

Geef het terug, met een vraag in plaats van een oplossing: “Wat zou jij als eerste doen?” En dan het moeilijkste deel. Wacht. Laat de stilte er even zijn.

Klein. En toch groot.

Wil je hier vijf dagen mee oefenen?

Ik maakte er een gratis doeboek voor: En weer bezig met het werk van anderen? In vijf dagen ontdek je hoe snel jij invult wat een ander bedoelt, en wat je oppakt dat eigenlijk bij je team hoort. Elke dag één kleine opdracht voor je gewone schooldag. Tien minuten bij de koffie, tien minuten aan het eind van de dag.

Stuur mij het doeboek

Wil je dieper? In de NLP Compass Practitioner voor schoolleiders gaan we hier veertien trainingsdagen lang mee aan de slag, live en met je lijf erbij. Lees ook mijn blog Het zweet op de juiste rug over gesprekken waarin jij harder werkt dan de ander.

Over Sabine. Sabine Wolters is internationaal gecertificeerd NLP-trainer en coach bij De Trainingsboerderij in Hengelo. Ze stond zeventien jaar voor de klas en werkt al ruim dertig jaar met groepen. Lees meer over Sabine.

Bijgewerkt op 11 november 2026.